WAT IS KURKUMA ?

Kurkuma, wat is het en hoe werkt het ?

Dat kurkuma een geschenk van de natuur is, is ons al duizenden jaren duidelijk. Toch zijn er vaak veel vragen over de voordelen van het gebruik van kurkuma en curcumine. Wat is kurkuma en hoe werkt kurkuma. Mag je het zomaar gebruiken ? Heeft kurkuma bijwerkingen ? Wat is precies curcumine. Zijn er ook nadelen aan het gebruik van kurkuma. Hier vindt U een goed informatief artikel over kurkuma longa.  Met antwoorden op de vele vragen omtrent kurkuma. 

De geschiedenis van kurkuma-longa

Kurkuma-longa-poeder

Kurkuma is een oud natuurlijk middel. 

Kurkuma longa is een wortel van een plant. Deze plant groeit het beste in een warme, vochtige omgeving. De omstandigheden met  optimale  groeicondities, voor een goede werking van deze wortel,  zijn in India het beste. De zuiverste en best werkende kurkuma komt dan ook hiervandaan. Al eeuwenlang weet men met deze plant om te gaan.  Kurkuma behoort tot de geneeskrachtige planten met een lange traditie en een uitstekende ‘staat van dienst’. De oudste geschriften waarin kurkuma longa genoemd worden, zijn 5000 jaren oud. Dit was in de oude Ayurvedische geschriften. Ayur Veda betekent ‘kennis van het leven’.

Kurkuma wordt daar sinds oude tijden gebruikt als natuurlijk, veelzijdig natuurgeneesmiddel. Er bestaan oude geschriften over het slijmoplossende karakter van deze wortel kurkuma, bij ademhalings infecties of problemen. Geschriften over de genezing van wonden, over het verminderen van oedeem, over het verwarmende effect op de gewrichten. Over het versoepelen van de beruchte ochtend stramheid in de gewrichten. En over de uitwerking op ons psychisch welbevinden. Een van de geschriften gaat over dromerige kinderen, die zich niet kunnen concentreren. Kortom, kurkuma werd hoog geacht. Men was blij met dit rijke bezit.

De eerste keer dat kurkuma in het oude Europa beschreven is, is door de Griekse arts Dioskurides.  Toch heeft het lang geduurd, eer men hier ook de grote geneeskracht ontdekte. Heden ten dage bestaan er ongeveer 7000 publicaties in verschillende databanken. Men ontdekt steeds meer medicinale werkingen van de werkzame stof kurkuma longa en curcumine.

Wat is kurkuma longa ?

kurkuma-is-de-wortel-van-de-zonKurkuma is een geel/oranje wortel. Deze gele kleurstof is een werkzame stof, deze heet curcumine. De gehele kurkuma wortel heeft een heel breedschalig spectrum aan verfijnde en zeldzame mineralen en vitaminen. En levert derhalve een waardevolle bijdrage aan onze gezondheid. Maar het is de curcumine die de werkzame kracht bezit. Daarom is de combinatie van kurkuma ‘Plus’ en Curcumine C3 ‘Superieur’ ook uniek. En aangeraden. En heeft men van beide het beste.

De geschiedenis van kurkuma gaat al vele duizenden jaren terug. Deze specerij, ook wel als kurkuma longa geschreven, is een lid van de gember familie. Er zijn ca 75 verschillende soorten kurkuma planten. De kurkuma longa was de enige met een goede uitwerking op ons lichaam. Deze specerij was zeer geliefd bij de Indo Europese mensen, de oude bewoners van Midden Europa. Dit was vanwege de gouden kleur van kurkuma. De kleur lijkt op zonlicht. Kurkuma is vrouwelijk, men spreekt over ‘haar’ uitwerking. Hier vindt u een informatief artikel over de oude geschiedenis van kurkuma.

De specerij van de zon

Deze cultuur, de Ariërs geheten, aanbaden de zon. Zonlicht was heilig, en als er een specerij was met de kleur van de zon, dan werden daar speciale en beschermende eigenschappen aan toe geschreven.

Over de oude geschiedenis van kurkuma

In de oude Sanskriet geschriften had kurkuma wel 46 namen. Sanskriet is de oudste taal ter wereld, en is de basis voor alle andere talen. Kurkuma heeft een rijke en erg oude geschiedenis in India. Namen voor kurkuma waren er vele. Bijvoorbeeld ‘Pita’, dit betekent Gouden Geel. Namen als ‘gauri’, dit betekent zoveel als Briljant. En vele andere namen. Een van de namen voor deze specerij is “nacht”. Een vreemde naam voor deze specerij, vonden wij.

Deze verwijzing komt waarschijnlijk van een afgeleide voor getrouwde vrouwen. Want een oeroude traditie vereiste dat een getrouwde vrouw ’s avonds kurkuma pasta op haar wangen toepaste. Dit in afwachting van de god Lakshmi. Welvaart, licht, rijkdom, geluk en de vruchtbaarheid is waar deze oude Godin Lakshmi voor staat. En met kurkuma poeder op haar gezicht, in de kleur van de zon, waren de vrouwen extra mooi en begeerlijk.

Deze gewoonte, die nog steeds in sommige delen van India wordt toe gepast, is waarschijnlijk een duizenden jaren oud overblijfsel van deze oude zon aanbiddingstraditie.

Ook naaiden de mensen, bij een feest zoals een bruiloft etc, een klein stukje gedroogde kurkuma wortel in de zoom van hun feestelijke kleding. Dit is een oude traditie om voorspoed en geluk te vragen aan de goden. Kurkuma was een heilig kruid. Trouwens, dit wordt nog steeds gedaan door de oudere mensen in India. Koken met kurkuma is in India normaal. Het is een geliefde en gewaarde specerij.

Over de smaak en toepassingen van kurkuma

Kurkuma behoort tot een groep van aromatische specerijen. Kurkuma werd van bijzonder belang voor de mens. Dit was vanwege de ontdekking dat haar poederachtige rhizome (wortel) het voedsel goed bewaarde en vrijhield van bederf. Men kookte graag recepten met kurkuma want dan bleef het voedsel langer goed. Dus werd het in de oudheid oorspronkelijk gebruikt om voedingsmiddelen goed te kunnen bewaren. In de hitte van dit land kon men niets, wat bederfelijk was, goed bewaren. Koelings systemen waren er niet.

Ook werd deze specerij kurkuma gebruikt om curry mengsels goed te kunnen bewaren. bacteriën kregen weinig kans. En natuurlijk om de frisheid die dit bewaarde voedsel lang behield en de voedingswaarde. Ook, om niet in het laatst te noemen, de prachtige presentatie vanwege de gouden kleur.

Ja, Kurkuma werd veel gebruikt voor allerlei andere toepassingen, vanwege haar prachtige gouden kleur. Dit was voornamelijk voor een commercieel gebruik, zoals het kleuren van stoffen voor kleding, zijde, papier,hout levensmiddelen en cosmetica. Ook in de geschiedenis van de oude ayurvedische gezondheids leer zijn er 6000 jaren oude toepassingen over deze prachtige specerij te vinden.

Kurkuma als cosmetica

Kurkuma werd door de vrouwen in vele soorten cosmetica gebruikt. Als crème, als zalf, als olie en als huidverzorger. Het geeft de huid een gouden zachte glans en ondersteunt het herstellende huidvermogen, zoals het tegengaan van ontstekingen . Dit gouden kruid gaf de vrouwen een mooie en gezonde huid.

Men past het overal toe. Het poetsen van de tanden, als het gemengd was met zacht tandkrijt. Als gezichts crème en gezichtmasker Ook als zachte huidcreme bij ondersteunend herstel van verbrandingen en ontstekingen. Van moeder op dochter werden zulke cosmetische recepten door gegeven. Bijvoorbeeld een recept voor kurkuma zeep.

Men kleurde zelfs de haren ermee. Eigenlijk is het teveel op allemaal op te noemen.

Soms werden er versieringen op de huid aangebracht met kurkuma pasta. Op de handen en voeten. Later is dit ook met henna gedaan. In de oude tijden gebruikte men kurkuma voor veel dingen.

Kurkuma in de oude Ayurveda

Verse-kurkuma-wortel
De kurkuma longa wortel werd al geliefd in de oude ayurveda

Ongeveer 5000 jaren geleden, tijdens het ontstaan van de oude Ayurvedische gezondheids leer, dit is een oeroude Natuurgeneeskundige kennis, werd de kurkuma “ontdekt” als een waardevol en goed geneeskrachtig medicijn. En zijn er de eerste beschrijvingen van de specerij kurkuma te vinden in de oude geschriften. Deze bewaarde geschriften zijn ca 5000 jaren oud.

Het is zo liefdevol en geweldig om te lezen welk een bewondering de oude bewoners hadden voor dit geneeskrachtige kruid. Daar is ook de naam “GAURI” voor wat wij nu kurkuma longa noemen, ontstaan. Zoals gezegd “GAURI” betekent briljant. Men aanbad dit kruid als een geschenk van God.

Men had al in de oudheid ontdekt, dat het de gele stof (nu noemen we het curcumine) was die kurkuma zijn werkzaamheid en kracht gaf. Om deze curcumine stof uit de kurkuma te halen had men een speciaal natuurkundig zuurstof procede. Dus zonder gebruik te maken van chemicaliën en chemische ingrediënten.

De keren dat wij in India zijn geweest, is het opvallend hoeveel respect en bewondering men heeft voor deze specerij. Je vindt het ook overal terug, van kurkuma pleisters tot speciale geneeskundige preparaten. Bijvoorbeeld een ooglotion op kurkuma basis. Het werd toe gepast bij brandende ogen. In India kent men ‘landpijn ogen’ , vanwege het felle zonlicht en de hitte.

Vele honderden recepten voor kneuzingen, verstuikingen, snij- en schaafwonden. Voor besmette wonden en parasitaire huidinfecties. In ziekenhuizen en bij de ‘gewone’ en ayurvedische dokters praktijken staat kurkuma. Als olie, als specerij, als pillen en tincturen. Een van de meest bijzondere dingen die ik heb gezien was voor het afdrijven van teveel slijm. Daar verbrandde de arts de kurkuma volgens een speciaal procedé, deze damp werd ingeademd.

Het is zo mooi om dit te zien en zelf mee te maken. Als ik dan vertel dat ik al vele tientallen jaren ‘verliefd’ ben op alles wat met kurkuma te maken heeft, wordt me vaak aangeboden om een poosje te komen leren. Lijkt me geweldig.

De oude geschiedenis van dit oude en eeuwenlang gewaardeerde natuurproduct, is zonder meer interessant en fascinerend te noemen.

Heeft kurkuma bijwerkingen ? 

Nee, kurkuma heeft weinig tot geen bijwerkingen. Hooguit moet je er wat vaker van naar de w.c., omdat het ook een darmreinigende functie heeft. Omdat kurkuma óók een weefsel reinigende werking kan hebben, kan het als bijwerkend effect, een ‘schoonmakende’ werking in ons lichaam hebben. En wat er niet in ons lichaam thuishoort ‘opruimen’. Een chemokuur, of een middel als tamoxifen, zijn al dikwijls in de media besproken, omtrent deze opruimende werking. Die gaan niet goed samen.

Hoe werkt curcumine ? 

Curcumine-C3-SuperieurCurcumine is de werkzame stof uit de kurkuma. Je kunt het vergelijken met koffie. In koffie zit een werkzame stof, de caffeïne. Er zit ca 2 % caffeïne in koffie. In kurkuma is het hetzelfde, in kurkuma zit óók een werkzame stof. Eigenlijk zijn dat er ca 50, het heten curcuminoïden. Van deze curcuminoïden zijn er ongeveer 3 prima werkzaam. De Demethoxy Curcuminoïde, Bisdemethoxy Curcuminoïde en de Curcumine longa.

De Demethoxycurcuminoïde (DMS) is de enige van de drie die goed de bloed-hersen barriere kan passeren. Curcumine C3 ‘Superieur’ heeft deze DMS in zich. De uitwerking van curcumine in ons lichaam is enorm veelzijdig. Er is een goed wetenschappelijk artikel over deze uitwerking in ons lichaam geschreven. Met de rechtermuisknop kunt u het eenvoudig in het Nederlands vertalen.  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5664031/

Zoals u in het artikel kunt lezen is het de bioperine peper én een beetje vet dat de werking van curcumine tot wel 2000% kan verhogen. Vandaar de bioperine peper toevoeging.

Wat doet die peper in kurkuma en curcumine precies ? 

De werkzame stoffen in kurkuma zijn de curcuminoïden.  In de jaren ’70 is dit via diepgaand laboratorium onderzoek pas aangetoond. Ook is ontdekt dat curcumine en peper samen werken op een unieke manier. Peper houdt de zgn ‘glucurondisering’ tegen. Dit betekent dat een lichaamsvreemde stof nu gekoppeld kan worden aan een lichaamseigen stof. Het is een biochemisch proces in het lichaam.

Normaal zou curcumine en kurkuma direct door lever en nieren het lichaam uitgewerkt worden. Maar door de peper wordt dit verhinderd. En dit heeft als gevolg dat de curcumine en kurkuma langer in het spijsverterings stelsel blijft.  Ons lichaam heeft nu meer tijd om de werkzame stoffen op te nemen. De verhouding peper en curcumine zijn dus belangrijk en moeten nauwkeurig afgesteld zijn.

Niet alleen de curcumine, maar dus ook de hoeveelheid toegevoegde bioperine peper is van belang. Zonder dit is de werkzaamheid aanzienlijk lager. Klein voorbeeld, er is een plant die “Adu Thoda” heet. Het is een bijzondere naam, want “Adu” betekent ‘geit’ , “Thoda” betekent ‘niet eten’ . Het was een zodanig bitter kruid dat de geiten het niet wilden eten. Het werd tegen astma gebruikt, in de oudheid. Zo, als puur kruid, werkte het niet. Maar als men de bladeren weekte in een sterk zwarte peper extract, dan werkte hetzelfde kruid prima.

Zo is het ook met de curcumine c3 ‘superieur’. Bijvoorbeeld, de curcuminoïden zijn verantwoordelijk voor de gele kleur van kurkuma. Als men het zo ‘puur’ zou nemen, dan maakt onze lever en maag korte metten met de werking. Het is een van de manieren waarop onze lever zich van lichaamsvreemde stoffen ontdoet. Ze maakt ze wateroplosbaar en dirigeert de watergebonden lichaamsvreemde stof naar de nieren en blaas. Binnen 15 minuten is de stof ‘geëlimineerd’. En de werking is weg.

Maar, als je kurkuma en/of curcumine tegelijk met deze bioperine peper zou innemen, dan stopt dit hele proces. De bioperine peper belemmert de lever om dit proces uit te voeren. Eigenlijk onderdruk je dit . En verhoogt de opname tijd zich van 15 minuten naar uren. En zie je een enorme verhogings piek van de werkzaamheid. Ook in de curcumine c3 ‘Superieur’ ‘verhoogt de werkzaamheid zich enorm, door deze bioperine peper en een beetje vet uit het eten. Daarom zit deze bioperine peper al in de curcumine c3 ‘superieur’ verwerkt.

Ook mag de curcumine niet verhit worden, daarmee verliest het zijn werking grotendeels. Verder zijn zowel kurkuma en/of curcumine niet oplosbaar in water, wel in vet en in alcohol. Vandaar dat inname bij de maaltijd aangeraden wordt. In de maaltijd is altijd wel wat vet aanwezig. Zo verhoogt peper en vet de werkzaamheid van curcumine.

Waarom zegt men dat kurkuma en/of curcumine heilzaam werkt ?

Het ondersteunt de remming van alle soorten ontstekingen in ons lichaam

kurkuma-en-curcumine

Kurkuma en Curcumine zijn geheel verschillende producten. Curcumine is 25 x sterker dan kurkuma. 

Dit proces gaat via enzymwerking. Curcumine is in staat om meerdere enzymen, die bij ontstekingen een rol spelen, uit te schakelen. Deze enzymen noemt men  COX-2, LOX, TNF, INTERLEUKIN-1, PROSTAGLANDIN E2 etc.

Door deze ‘ontsteking enzymen’ uit te schakelen zijn curcumine en kurkuma een goed werkende mogelijkheid bij het behandelen van alle ziektebeelden die met ontstekingen gepaard gaan. Van artritis tot blaasontsteking.

Curcumine helpt met de vernietiging van schadelijke bacteriën

Een van de vele krachten van curcumine is dat het anti-bacteriële eigenschappen bezit. Er is een lange lijst op het internet hierover te vinden. Wat mij wel op is gevallen, is het feit dat een Universiteit in Londen, “Queen Mary Universiteit” melding maakt van de werking van curcumine bij de nu gevreesde ziekenhuis bacterie. Daar stond te lezen dat de combinatie van curcumine en de werkzame stof in groene thee (Epigallocatechin gallat) zelfs zo sterk is, dat het de beruchte ziekenhuis bacterie kan verdrijven. Daarom helpt curcuma ook goed bij wondjes. En als wondheling, samen met honing,  een prima natuurlijk middel.

Curcumine helpt slijm oplossen en hoest verminderen

Curcumine werd 5000 jaren geleden al geroemd om zijn sterke slijmoplossende werking in de ademhalings organen. En wordt al eeuwen gebruikt om vastzittende hoest te behandelen. Een poos geleden verscheen er een artikel in “De Volkskrant” , een jongen van 8 jaren oud had de ‘taaislijmziekte’. Normaal een levensbedreigende longziekte. Het geheim van Jaap is “supermoes”. Vier keer per dag eet hij een paar happen supermoes, met daarin alle enzymen die hij zelf niet kan aanmaken. En 2 voedingssupplementen, genistein (een sojaproduct)  en curcumine (een bestanddeel uit kurkuma) . Zijn moeder ontdekte dit, na wat speurwerk op het internet.  Ze  dacht :  “… ik probeer het gewoon…”. Haar zoon functioneert nu normaal.

  • Dit artikel vindt u onder de naam  ” Kan voedsel kanker genezen ? ” De Volkskrant, 25-4-2015.
  • (Geschreven door Ellen de Visser. Het is verbazingwekkend !)
  • Curcumine ondersteunt de remmende vorming van nieuwe bloedvaten bij kanker

Curcumine, naar men schrijft,  remt de groei van tumoren, doordat het de vorming van nieuwe bloedvaatjes verhindert. En zo de ‘levensader van de kanker’ afsnijdt. In medische vaktermen heet dit : De ‘NF-kappa-B ‘ factor wordt onderdrukt. En verhindert de vorming van nieuwe tumoren.

Er is een artikel over deze werking :

Een beter humeur met curcumine

Curcumine werkt als een enzym remmer , dit heet “Mono Amino Oxidase”. Een enzym dat verschillende ‘hersen- en denkprocessen’ beïnvloedt. Bijvoorbeeld dopamine en serotonine zijn stoffen in onze hersenen die onszelf goed laten voelen. Bij depressieve gevoelens , worden deze stoffen door dit MAO enzym geblokkeerd. En ontstaat een depressief gevoel.

Als je deze blokkade zou kunnen opheffen, door dit enzym te remmen, zou je stemming verbeteren en fleur je weer op.

Vaak wordt deze werking aan een natuurlijk middel, Johanneskruid,  toegeschreven, een natuurlijk middel tegen depressie. Echter curcumine zorgt ook voor een betere signaal overdracht in de hersenen. Nieuwe studies wijzen uit, dat curcumine op gelijkwaardige wijze kan helpen tegen depressie.

Curcumine verbetert de galfunctie

Curcumine verbetert de werking van de galblaas. Gal is een wat taaie, slijmachtige vloeistof. Deze vloeistof heeft een duidelijke functie in onze spijsvertering. De galblaas is ca 6 a 8 cm groot, en heeft een opslagfunctie. Via kleine kanaaltjes vloeit, na wat gegeten te hebben, gal in het spijsverterings stelsel. Hier breekt gal vetten uit de voeding af. Is dit slijm te dik, dan kan het ontstoken raken of stenen vormen.

Curcumine maakt de gal vloeistof dunner en vloeibaarder, en leegt de galblaas . Als er meer gal in de darm komt, worden vetten beter afgebroken. Goed voor de lijn, maar ook goed voor de Ph-graad van de darm zelf. De darminhoud wordt meer alkalisch/basisch. Dit beschermt de darmwand, en verhoogt de activiteit van de spijsverteringsenzymen.

NOOT : Echter als men geen galblaas meer heeft, kan men beter geen curcumine nemen. Want curcumine en/of kurkuma brengt de galstroom op gang, en met galstenen kan dit een aanval uitlokken. Hebt u geen galblaas meer ? Dan is er ook geen probleem.

Virussen en Curcumine

Kurkuma-poeder

Een geschenk van de natuur

In onze ayurvedische cursussen, wordt veel informatie gegeven over kurkuma en/of curcumine en haar veelzijdige werking. Een arts vertelde ons dat curcumine goed werkt tegen virussen. Virussen hebben geen stofwisseling van zichzelf. Daarom is er nauwelijks een medicament tegen te ontwikkelen. Bovendien zijn virussen in staat om zich razendsnel aan een veranderende omgeving aan te passen, en zichzelf zo resistent maken. Hoe curcumine tegen virussen werkt, is nog niet geheel duidelijk, daarnaar wordt meer onderzoek gedaan.

Maar wel is duidelijk dat curcumine op verschillende manieren tegelijk ingrijpt, op de manier van vermeerdering van virussen. Bij herpes, griep, hepatitis of andere virussen  zou dit prima kunnen werken.

Curcumine zou de bloeddruk kunnen verlagen en werkt als natuurlijke ondersteunende bloedverdunner

Curcumine werkt in op de spanning/ontspanning van de bloedvaten. Na het nemen van curcumine, ontspant het lichaam de bloedvaatjes, deze versoepeling geeft meer “ruimte” voor ons bloed. Het haalt als het ware de “druk van de ketel af”. Door dit proces kan de bloeddruk wat zakken.

Ook wordt de klontering van de bloedcellen geremd in ons bloedvat systeem. Een japans onderzoek wees uit dat curcumine een ‘sportieve werking” heeft op hart en bloedvaten. Curcumine en kurkuma zijn extreem bitter. Was het geen oude volkswijsheid die zei …”… bitter in de mond houdt het hart gezond…”… Bij curcumine kan dit zeker het geval zijn, want zowel kurkuma cq curcumine zijn bitter.

NOOT :  Als men al bloedverdunners (antistollings middelen) moet gebruiken, wees dan voorzichtig met curcumine. Overleg met de arts.

Neurodegeneratieve problemen

In een studie van de Universiteit in Maryland, staat duidelijk en helder het oordeel over curcumine en neurodegenatieve problemen. Er staat dat er aanwijzingen zijn dat curcumine goed zou kunnen helpen tegen Alzheimer, Parkinson, MS en andere hersenen gerelateerde zenuwproblemen. Dit vanwege zijn reinigende werking.

Curcuma, een geheim anti aging product

Er zijn zoveel wetenschappelijke artikelen hierover. Onder andere, een rapport waarbij aangetoond is dat kurkuma en curcumine een zogenaamd “Anti Aging” product is. Het vertraagt de veroudering van het lichaam en geest. het houdt de geest jong en je gedachten helder. De huid blijft soepel, de gewrichten houden hun spankracht , en je figuur blijft prima, en zo zijn er eigenlijk veel dingen op te noemen die curcumine en kurkuma tot een geschenk van de natuur maken.

Heeft curcumine en kurkuma ook nadelen, kan het gevaarlijk zijn ? 

  1. Als men er veel te veel van neemt is dit niet gezond. Een gestandariseerde veilige dosis is,  voor een volwassene, tussen de 1000 en 1100 mg per dag. Bij een normaal gezond persoon is méér kurkuma en/of curcumine niet nodig.
  2. Gebruik kurkuma/curcumine nooit als men een operatie moet ondergaan. Zeker 10 dagen voor de operatie moet men stoppen, dit vanwege de bloedverdunnende werking. En meld het ook de arts of specialist.
  3. Als men bloedverdunners gebruikt, wees dan voorzichtig met curcumine, overleg met de arts. Curcumine werkt ook bloedverdunnend.
  4. Galstenen ? Beter geen curcumine nemen. Curcumine versterkt de galstroom, en er kunnen bij dit proces galstenen los komen. En een galstenen aanval veroorzaken.
  5. Het zou mogelijk zijn dat curcumine de bloedsuikerspiegel beïnvloedt, dit is belangrijke informatie voor een diabeet.
  6. Curcumine is een “schoonmaker van ons lichaamsweefsel”, dus kan het ook de werking van sommige medicijnen, zoals tamoxifen)  beïnvloeden.

Met een vriendelijke groet van Tieneke,

Disclaimer : Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Samensteller doet geen claims over diagnose, behandeling, genezing of ziektepreventie. De inhoud van dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Houd er rekening mee dat de inhoud van dit artikel nog niets is geëvalueerd door medisch deskundigen. Geen van deze informatie dient te worden opgevat als medisch advies.  Raadpleeg daarom altijd een medisch gespecialiseerd/gekwalificeerd arts met kennis van natuurlijke supplementen voor aanvang van gebruik van natuurvoeding,voedingsadviezen en/of voeding of natuurlijke supplementen.